1. Ga het gesprek aan met uw verhuurder
2. Aanvullende steun of leefloon bij het OCMW
3. Doe een aanvraag bij het ‘fonds ter bestrijding van uithuiszettingen’
Als huurder kan je hiervoor langsgaan bij je lokaal OCMW. Zij zullen bekijken of je in aanmerking komt voor het fonds. Wanneer het OCMW deze aanvraag goedkeurt, zullen zij meteen de helft van de achterstal afbetalen aan de verhuurder, met een maximum van 1.250€. Ondertussen wordt in samenspraak met het OCMW een afbetaalplan opgemaakt met de huurder. Deze afspraken worden in een overeenkomst gegoten met de drie partijen: het OCMW, de huurder en de verhuurder. Die laatste moet zich er namelijk toe verbinden dat hij geen gerechtelijke stappen onderneemt zolang de afspraken uit de overeenkomst worden nageleefd.
4. Coronahuurtoelage
De beste maatregel om er voor te zorgen dat er geen huurachterstal ontstaat, is te zorgen dat de huur betaalbaar is. De overheid kan dit perfect organiseren door aan kwetsbare huurders een coronahuurtoelage toe te kennen. Armoedebestrijdingsexperten zijn het erover eens dat dit een zeer efficiënt middel zou zijn om in coronatijden kwetsbare huurders te ondersteunen en armoede te bestrijden. De Vlaamse Regering ging evenwel niet in op deze vraag.
Huurdersblad 245 (December 2020)
Huurdersblad 244 (September 2020)
Huurdersblad 243 (Juni 2020)
Huurdersblad 242 (Maart 2020)
De coronacrisis zorgt voor woelige tijden op de huurmarkt. Al vóór deze crisis gaf de helft van de huurders op de private huurmarkt aan te kampen te hebben met betaalbaarheidsproblemen. Nu de coronacrisis volop woedt, wordt dit probleem nog verscherpt. Voor de eerste keer ooit trokken de huurdersbonden en de Verenigde Eigenaars samen aan de alarmbel. Meer nog, ze vragen ook een gezamenlijke oplossing: een tijdelijke coronahuurtoelage.
Betaalbaarheidsprobleem
De cijfers zijn ondertussen genoegzaam bekend. Eén derde van de private huurders houdt na het betalen van de huur te weinig over om menswaardig te leven. De helft van de private huurders betaalt meer dan één derde van zijn inkomen aan huur. Nu de inkomsten van heel wat mensen nog meer onder druk staan, is huurachterstal het onvermijdelijke gevolg, zelfs bij huurders die tot nu toe altijd op tijd de huur konden betalen. De kwetsbare positie van huurders raakt op die manier ook verhuurders.
Vanaf juni kan het ‘fonds ter bestrijding van uithuiszettingen’ aangesproken worden. Dat fonds ‘beheert’ huurachterstal, maar grijpt niet in op de betaalbaarheid. De minister van Wonen rekent op solidariteit van verhuurders, maar dit zal altijd onvoldoende zijn. Ook de overheid moet haar verantwoordelijkheid nemen.
Huurtoeslag
De huurdersbonden en de Verenigde Eigenaars vragen daarom een maandelijkse huurtoeslag voor huurders die aan de inkomens- en bezitsvoorwaarde voldoen voor sociale huur maar ondertussen op de private huurmarkt huren. Het gaat over zowat 220.000 extra huishoudens. We vragen dat huurders die aan de voorwaarden voldoen een bedrag krijgen gelijk aan dat van de huurpremie van april tot juli (of tot zolang de beschermende crisismaatregelen duren). Iedereen die nu reeds is ingeschreven bij een sociale huisvestingsmaatschappij zou het bedrag automatisch moeten ontvangen, aangezien zij al zeker aan de voorwaarden voldoen. Andere huurders die tevens tot de doelgroep behoren, maar niet ingeschreven zijn voor een sociale huurwoning kunnen zelf een aanvraag indienen, eventueel met ondersteuning van een woonwinkel of het OCMW.
Sociaal
Deze toelage is uiterst sociaal en doelgericht, omdat het bij die huurders terecht komt die het moeilijk hebben op de private huurmarkt en die nu al met een betaalbaarheidsprobleem kampen. Op korte termijn kan deze maatregel echt het verschil maken. De huurdersbonden en de Verenigde Eigenaars rekenen er op dat de overheid de private huurmarkt niet in de steek laat.
In deze coronatijden pasten de huurdersbonden sinds eind maart hun adviesverlening aan. Naast digitaal en telefonisch advies, kunnen stilaan ook weer afspraken ter plekke gemaakt worden wanneer dat nodig is. Uiteraard met alle mogelijke voorzorgsmaatregelen. Indien u een afspraak heeft, vragen we u om voldoende afstand te bewaren. We vragen tevens dat u zelf een mondmasker meebrengt. Er worden vooralsnog geen vrije spreekuren georganiseerd.
Aarzel dus niet om contact te nemen met uw huurdersbond, zodat uw probleem niet blijft aanslepen. Bekijk hier hoe en wanneer je de huurdersbond kan bereiken.
De coronacrisis is nu al een tijdje bezig en ik wil graag op zoek naar een nieuwe woning. Mag ik alweer langsgaan bij het immokantoor en bij sociale verhuurders?
Antwoord (update 04/10/2021)
Deze regeling werd het afgelopen jaar diverse malen gewijzigd. Sinds 9 juni 2021 kan je opnieuw terecht in alle kantoren, dus ook die van de makelaars. Uiteraard moeten ook alle voorzorgsmaatregelen genomen worden om besmetting te vermijden. De sociale verhuurders zijn essentiële dienstverleners en mochten al die tijd hun kantoren dus wel openhouden. De kantoren en het bezoek worden zo georganiseerd, dat het risico op besmetting tot het absolute minimum wordt herleid.
Heeft u nog vragen, aarzel dan niet om contact te nemen met uw huurdersbond.
ANTWOORD (laatst aangepast op 04/10/2021)
Tijdens de eerste lockdown werd aangeraden om alle niet-noodzakelijke verhuizen uit te stellen. Sinds maandag 11 mei 2020 zijn alle verhuizen opnieuw toegestaan, zowel met verhuisfirma als zonder.
Als u binnenkort zou moeten verhuizen, maar dat is niet mogelijk door maatregelen omtrent corona, dan kunt u hier terugvinden hoe u dit best aanpakt.
De verhuurder heeft tevens een vonnis van de vrederechter nodig om u toch te laten verhuizen. Indien dat niet kan omwille van corona, dan zal de vrederechter niet happig zijn om dit op te leggen.
Chronische wooncrisis
Huurachterstal beheren
Betaalbaarheid
Woonzekerheid
Solidariteit
Joy Verstichele is coördinator van het Vlaams Huurdersplatform en auteur van “de onzichtbare wooncrisis”.
ANTWOORD (update 05/10/2021)
De huurprijs voor een sociale huurwoning kan altijd verlaagd worden wanneer de huurder een lager inkomen kan aantonen dan het inkomen dat gebruikt is om de huurprijs te berekenen. U moet wel kunnen bewijzen dat het inkomen over een periode van drie opeenvolgende maanden met minstens 20% gezakt is. Dit ten opzichte van het gehanteerde inkomen op uw huurprijsfiche van 2021 (dit was het inkomen uit 2018 of 2019, afhankelijk van wanneer de meest recente belastingaanslag beschikbaar was). De huurprijsverlaging gaat dan dus ten vroegste in drie maanden na de bewezen inkomensdaling met 20%. Dit kan u bewijzen met bijvoorbeeld een inkomensfiche van uw werkgever of uitkeringsinstelling van de afgelopen drie maanden. De nieuwe huurprijs werkt niet met terugwerkende kracht.
Wanneer de huurprijsdaling wordt toegekend, dan kan de sociale huisvestingsmaatschappij ten vroegste na drie maanden het bewijs vragen dat het inkomen nog steeds gedaald is. Sociale huisvestingsmaatschappijen kunnen echter ook een langere termijn hanteren of de huurprijsdaling voor de rest van het jaar laten doorlopen.
Voor en tijdens de zomer van 2020 was er een versoepeling van kracht naar aanleiding van de eerste lockdown. Die geldt nu niet meer.
Het Grondwettelijk Hof vernietigde op donderdag 12 maart gedeeltelijk de wet van 18 oktober 2017 ‘betreffende het onrechtmatig binnendringen in, bezetten van of verblijven in andermans goed’. Alle partijen die deel uitmaakten van de federale meerderheid in 2017 steunden deze zogenaamde anti-kraakwet. Door deze wet werd het bezetten van een gebouw zonder titel of recht opgenomen in het Strafrechtboek, zelfs indien het gebouw of de woning reeds lange tijd leeg stond. Ook vroeger konden krakers al uitgezet worden, maar dan via een burgerrechtelijke procedure.
Een dertigtal verenigingen samen met 15 krakers bundelden de krachten en legden op 3 mei 2018 een verzoekschrift neer bij het Grondwettelijk hof tot vernietiging van deze wet. Zij achtten de nieuwe maatregelen disproportioneel en strijdig met het recht op wonen.
Ondertussen heeft het Grondwettelijk Hof zijn oordeel geveld. Sommige zinloze maatregelen werden vernietigd, zoals het toekennen van de bevoegdheid aan de Procureurs des Konings om op vraag van de eigenaar de uitzetting te bevelen. ‘In beginsel komt het niet toe aan het openbaar ministerie om maatregelen te bevelen die afbreuk doen aan individuele rechten en vrijheden’, aldus het Hof. Een bevel tot uitzetting vergt een voorafgaand optreden van een onafhankelijk en onpartijdig rechter, met inachtneming van de wettelijke waarborgen.
Concreet betekent dit een (weliswaar magere) opluchting voor de bezetters die zich nu niet langer bedreigd moeten voelen voor een uitvoerbare en disproportionele procedure waar zelfs de vertegenwoordigers van de eigenaars noch het college van Procureurs des Konings het nut van inzagen.
Het Hof heeft eveneens gepreciseerd dat deze wet niet van toepassing is op bedrijfsbezettingen in het kader van collectieve acties, sociale conflicten of syndicale onderhandelingen. Het strafbaar stellen van het ‘kraken’ behelst enkel bezettingen van lege of ongebruikte gebouwen. Daarnaast oordeelde het Hof dat het indienen van een eenzijdig verzoekschrift, wanneer de identiteit van de bezetters niet is gekend, een uitzonderingsprocedure moet blijven en de eigenaar dit steeds dient te verantwoorden voor de vrederechter.
De uitspraak van het Grondwettelijk Hof is voor het platform ‘anti-kraak’ slechts een halve overwinning omdat de zeer korte en snelle termijnen van uitzetting behouden blijven. Krakers kunnen nog steeds onderworpen worden aan een versnelde burgerlijke procedure (het Hof achtte immers dat het mogelijk moet zijn om binnen de acht dagen of, in uitzonderlijke omstandigheden, binnen een maand een degelijke woonst te kunnen vinden). Ook het bezetten van een leeg gebouw blijft strafbaar. Krakers riskeren nog steeds een boete of een gevangenisstraf enkel en alleen omdat ze hun recht op wonen laten gelden.
De uitspraak van het Grondwettelijk Hof toont aan dat het recht op eigendom nog steeds ruimschoots primeert op het recht op wonen, nochtans erkend in artikel 23 van de Grondwet. De wet verhindert voor velen het recht op wonen terwijl terzelfdertijd het recht op misbruik van eigendom door leegstand tot in het absurde beschermd blijft. Het besluit van het Grondwettelijk Hof vormt voor veel mensen die leven in een precaire situatie een enorme belemmering voor hun recht op wonen.
Het is voor ons onaanvaardbaar dat, in een context van vastgoedspeculatie (die de leegstand en huisvestingskosten doen opdrijven), personen gestraft worden enkel omdat ze hun recht op huisvesting, hoe precair ook, op eigen kracht trachten te realiseren. Terzelfdertijd stellen we vast dat de bevoegde overheden nog steeds onvoldoende middelen ter beschikking stellen opdat iedereen dit recht kan laten gelden. Dit gebrek aan politieke wil heeft de afgelopen 30 jaren geleid tot een voortschrijdende verwaarlozing van de sociale huisvesting en dit zonder de nodige compenserende maatregelen om de private immobiliënmarkt te reguleren. Op die manier heeft men vrij spel gegeven aan de honger van private investeerders, een honger die vaatzuchtig belooft te worden. Door de nakende financiële crisis zullen privé-investeringen zich immers nog meer gaan richten op onroerende goed.
Wij blijven vastberaden en solidair met de kraakbeweging, met alle daklozen, met of zonder papieren, en met al zij die in een slechte woning gehuisvest zijn. We zetten onze acties voor waardige huisvestiging voor iedereen en ten alle tijden verder!
Voor het Platform tegen de wet anti-kraak:
• Architecture Interieur ESA Saint Luc
• ASBL Ricochets
• Barricade asbl
• Brussels Platform Armoede (BPA)
• Collectif Halé!
• Communa
• Fébul
• Front Commun SDF
• Hôtel Flambeau
• La Bougie
• La Clef ASBL
• La Ligue des Droits Humains
• La Mif’
• La Petite Maison
• LAMAB
• Mouvement Ouvrier Chrétien (MOC)
• Netwerk tegen Armoede
• Rassemblement Bruxellois pour le Droit à l’Habitat – Brusselse Bond voor het Recht op Wonen (RBDH-BBRoW)
• Rassemblement Wallon pour le Droit à l’Habitat (RWDH)
• Réseau ADES
• Réseau Belge de Lutte contre la Pauvreté (Belgian Anti-Poverty Network – BAPN)
• Réseau Wallon de Lutte Contre la Pauvreté (RWLP)
• Solidarités Nouvelles ASBL
• Toestand
• Vlaams Huurdersplatform
• Woningen 123 Logements